Van tekort naar overschot: een bedreiging

SAM_6866Wanneer je 24/7 voor iemand zorgt, is het belangrijk als mantelzorger om zo nu en dan te zorgen voor een adempauze in het zorgen, om weer even tijd aan jezelf te kunnen besteden. Ik schreef hier al eerder over. Ook beschreef ik hoe moeilijk het soms is om die zorg los te laten. Als je dat niet doet bestaat het risico voortdurend dat je jezelf voorbij gaat lopen, dat je alle ruimte voor jezelf als het ware wegbezuinigt om er voortdurend te zijn voor die ander die jou nodig heeft. Het is dan belangrijk om iemand in je omgeving te hebben die je daar (op een niet bedreigende manier) op wijst, die je overhaalt om ook even voor jezelf te zorgen. Dat kan iemand uit je eigen netwerk zijn, of een professionele mantelzorgondersteuner.

Er is de laatste tijd al veel gesproken over hoe je mantelzorgers het beste kunt ondersteunen, waar de mantelzorgers zelf het meest mee gebaat zijn. Het moeilijkste is dat dit voor elke mantelzorger wat anders kan zijn. Deze week leerde ik daar weer een nieuw aspect van kennen: wat gebeurt er als de druk van 24/7 zorg wegvalt? Voor sommigen is dat een verademing, eindelijk weer tijd voor jezelf, de kans om je eigen leven weer op te pakken. Maar dat geldt niet voor iedereen.

In de supermarkt kwam ik een kennis tegen, die ook al jaren voor haar man zorgt. Hij is na een medische fout rolstoelafhankelijk geworden. Zij is voortdurend met hem bezig, neemt hem elke dag mee om boodschappen te doen, wil hem ook nooit alleen laten. Ik heb vaak genoeg geprobeerd om haar mee te krijgen naar een van onze mantelzorger-bijeenkomsten, zonder resultaat. Dus maak ik regelmatig een praatje met haar in de supermarkt. Kan ze ook even spuien, en dat was vaak hard nodig. Vorige week zag ik haar niet, deze week is ze alleen, opeens met rollator. Haar man is plotseling overleden. Voor haar geen opluchting, alleen een groot zwart gat. Ze deed immers niets anders dan voor hem zorgen. Nu weet ze dus niet meer hoe ze haar dagen moet vullen. Ze voelt alleen het gemis. Voor haar is het wegvallen van de zorgvraag geen wegvallen van een tekort aan tijd voor zichzelf. Het is juist een overschot van tijd voor zichzelf. Ze weet niet meer hoe die te vullen. Ze heeft helemaal geen sociaal netwerk meer, geen actieve hobby’s. Nu zou ze wel behoefte hebben aan contact met andere mantelzorgers, die weten hoe het is als je leven zo in beslag wordt genomen door de zorg voor een ander. Alleen voorziet de huidige mantelzorgondersteuning daar niet in. Dat is alleen voor actieve mantelzorgers, niet voor ex-mantelzorgers. Gewone rouwondersteuning is in zo’n geval ook niet altijd even passend. Belangrijker dan het verlies van die ander is namelijk het weer op eigen benen gaan staan. Jongere ex-mantelzorgers hebben soms hulp nodig om weer de arbeidsmarkt op te komen, maar voor 65 plussers ziet men dit gewoon als onderdeel van het leven. Zoek het zelf maar uit. Dát zou een goed punt zijn om op te pakken, bijvoorbeeld door steunpunten mantelzorgondersteuning. Een andere mogelijkheid is het inzetten van zorgvrijwilligers om samen met haar dingen te ondernemen. Ook zou het goed zijn om nu een netwerkcoach in te zetten, om haar sociale netwerk en mogelijke activiteiten te inventariseren. Allemaal dingen die wel ingezet worden voor mantelzorgers, maar niet voor ex-mantelzorgers.

Op Twitter noemde ik het hartverscheurend. Het is niet alleen hartverscheurend om deze vrouw nu alleen te zien rondlopen, als een schichtig muisje. Het is natuurlijk ook confronterend. Ik hoop dat mijn man en ik nog een hele tijd samen mogen zijn, maar hoe reageer ik straks zelf als hij er niet meer is? Heb en neem ik dan weer de ruimte voor mezelf, of voel ik me dan ook overweldigd door het overschot aan ruimte en tijd voor mezelf? De tijd zal het leren.

Dit bericht werd geplaatst in mantelzorg, respijtzorg, Uncategorized, zorg voor jezelf en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Van tekort naar overschot: een bedreiging

  1. marjobrouns zegt:

    Weer een mooi blog Eliane. En ook een mooi, belangrijk onderwerp. Je maakt zichtbaar dat er zoveel verschillende manier van invulling van de mantelzorg zijn, of hoe iemand het beleeft of invult. En dat is helemaal oké. Het betekent niets anders dan dat ondersteuning ook verschillend moet kunnen zijn, maatwerk dus. En zeker geen belangrijke thema’s vergeten moeten worden, terecht dat je aandacht vraagt voor: wat en hoe na de mantelzorg…. Ik probeer daar niet te veel over na te denken, want misschien ben ik wel eerder in een andere wereld dan mijn man. Het leven is nu eenmaal onvoorspelbaar. En inderdaad: de tijd zal het leren. Mooie slotwoorden.

    • sweetlake58 zegt:

      Natuurlijk kan het altijd ook dat wij eerder gaan, maar ja, ik ben wel een stuk jonger, dus de kans er op….. De aanleiding was natuurlijk ook die kennis wiens man was overleden.
      Zoals we allemaal wel eens mopperen: ik zou willen dat ik gewoon mijn gang kan gaan, naar een congres kan gaan, kan doen wat ik wil, maar dat je dan moet kiezen om thuis te blijven, dat riep gewoon de vraag op, maar wat als het dan ook zover is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s